जापानी मानिसहरूका 23 अनौठा विशेषता

जापानी मानिसहरूका 23 अनौठा विशेषता

यस लेखमा जापानीहरूका प्रायः सबै विशेषताहरू सङ्कलन गरिएका छन्। कुनै भाषा सिक्नु र त्यस देशको संस्कृति तथा मानिसहरूबारे थप बुझ्नु 1 अद्भुत कुरा हो।

1. जापानीहरूको बिल बाँडफाँड गर्ने चलन
जापानमा, खाना खान जाँदा बिल बाँडेर तिर्नु साथीहरू, यहाँसम्म कि डेटिङ गरिरहेका जोडीहरूका लागि पनि सामान्य कुरा हो। जापानी भाषामा यसलाई प्रायः betsu- betsu (別々) भनिन्छ, जसको अर्थ छुट्टाछुट्टै भाग हो।

सबैले आ-आफूले तिर्ने भाग अनुमान गरेर बाँड्छन्। तर बिल महँगो भएमा, पुरुष वा उच्च पद भएका व्यक्तिले प्रायः अलि बढी भाग तिर्छन्।

व्यावसायिक परिस्थितिमा यो चलन स्वीकार्य हुँदैन भन्ने कुरामा पनि तपाईंले ध्यान दिनुपर्छ। साझेदारसँग खाना खान जाँदा, सम्झौताको वार्ता गर्न वा उत्पादन बेच्न चाहने कम्पनीले पैसा तिर्छ। कहिल्यै बिल नबाँड्नुहोस् वा ग्राहकलाई तिर्न नदिनुहोस्। यदि ग्राहकले तिर्यो भने, त्यसको अर्थ कम्पनीसँग अवसर निकै कम बाँकी छ भन्ने हुन्छ।

2. Itadakimasu
खाना खानुअघि, जापानीहरू प्रायः “Itadakimasu” भन्छन्। यो शिष्ट अभिव्यक्ति हो, जसको अर्थ “खाना सुरु गरौँ” भन्ने हुन्छ। यससँगै प्रार्थना गरेझैँ हात जोड्ने गरिन्छ।

जापानीहरूमा बौद्ध धर्मको पनि धेरै प्रभाव छ। यो शब्द पनि त्यही मान्यताबाट आएको हो, यसले संसारका सबै जीवको जीवन ग्रहण गर्न पाएकोमा कृतज्ञता जनाउँछ। साथै यो खाना तयार पार्ने व्यक्तिहरू-किसान, बासिन्दा, भान्सेलाई दिइने विशेष धन्यवाद पनि हो।

3. आफ्नो लागि मात्र पेय नखन्याउने
जापानमा, भोजभतेरमा आफ्नो लागि मात्र पेय खन्याउनु असभ्य मानिन्छ। बरु सबैका लागि खन्याउनुपर्छ र कसैले ख्याल गरेर तपाईंलाई पनि त्यसै गरी खन्याइदिनेछ।

यो सधैँ अरूको ख्याल गर्ने जापानी मानिसहरूको सूक्ष्म व्यवहार देखाउने कार्य हो। भेटघाटमा सँगै पिउन सकिने ठूला बोतलका पेय किन्नु पनि जापानमा सामान्य कुरा हो।

4. फोहोर फाल्ने नियम
जापानीहरूको फोहोर फाल्ने निर्देशन तालिकाले तपाईंलाई पक्कै धेरै छक्क पार्नेछ। फोहोर सही तरिकाले फाल्न धेरै नियमहरू छन्। फोहोर कसरी पोको पार्ने देखि लिएर सङ्कलन गाडीका लागि पुनः प्रयोग गर्न मिल्ने फोहोर छुट्याउनेसम्म सबै स्पष्ट रूपमा तोकिएको हुन्छ।

जापानको हरेक टोलले फोहोर फाल्ने कामको व्यवस्थापन र निगरानी गर्न एक जना व्यक्ति खटाउँछ। यसले सबैलाई माथिका नियमहरू पालना गर्न अझ स्वअनुशासित बनाउँछ। साथै प्रक्रिया बुझेर सही तरिकाले गर्ने बानी परेपछि फोहोर सही तरिकाले फाल्नु कसैका लागि पनि झन्झट हुँदैन।

5. मन नपरेका कुरा सिधै भन्नबाट बच्ने
जापानी मानिसहरू आफ्नो शिष्टताका लागि विश्वभर प्रशंसित हुनु कुनै अचम्मको कुरा होइन। उनीहरू प्रायः मन नपरेका वा द्वन्द्व निम्त्याउन सक्ने कुरा सिधै भन्दैनन्। यस्ता कुरा सिधै भन्नु सूक्ष्मताको कमी हो भन्ने उनीहरू ठान्छन्।

यो कुरा राम्ररी बुझ्नुभयो भने, जापानीहरू सिधै घोषणा गर्नुको सट्टा चलाखीपूर्वक सङ्केत दिन्छन् भन्ने तपाईंले सजिलै थाहा पाउनुहुनेछ। सङ्केत बुझ्न सक्ने क्षमतालाई जापान आउँदा जान्नैपर्ने महत्त्वपूर्ण सञ्चार सीप मानिन्छ।

6. औँलाले नदेखाउने
जापानमा तपाईंले औँलाले देखाउनबाट बच्नुपर्छ। किनभने यसलाई धम्की दिने कार्य मानिन्छ। बरु, तपाईंले खुला हत्केलाले दिशा देखाउनुपर्छ। जापानमा इशाराभन्दा बोलेर निर्देशन दिनु बढी सामान्य हो।

7. चपस्टिकको सम्मान
जापानमा चपस्टिक सम्मान गर्नुपर्ने वस्तु हो। त्यसैले यहाँ चपस्टिक प्रयोगसम्बन्धी केही नियमहरू छन् जसमा तपाईंले ध्यान दिनुपर्छ।
खानपानबाहेक अन्य उद्देश्यमा प्रयोग नगर्नुहोस्। जस्तै कुरा गर्दा केही देखाउन वा हावामा झुन्ड्याएर समात्न।
एउटै प्लेटबाट एकै समयमा अरू कसैसँग सँगै खाना नटिप्नुहोस्
खानाको प्लेटमा चपस्टिकले खाना नचलाउनुहोस्। तपाईंको सबैभन्दा नजिकको प्लेटबाट खाना टिप्नुहोस्!
खाना टिप्न गाह्रो लागे पनि चपस्टिकले खाना नघोप्नुहोस्। जापानीहरू यसलाई आफ्नो खानाप्रतिको असभ्य व्यवहार मान्छन्।

सुपको कचौरामा चपस्टिक नघुमाउनुहोस्। तपाईं “चपस्टिक सफा” गरिरहनुभएको छ भन्ने जापानीहरू ठान्छन्।
आफ्नो चपस्टिकबाट अरूको चपस्टिकमा खाना नसार्नुहोस्। यो जापानीहरूको अन्त्येष्टि संस्कारको सम्झना गराउने भएकाले अत्यन्त वर्जित कार्य हो।

8. झुकेर अभिवादन
हात मिलाउनु जापानमा सामान्य अभिवादनको तरिका हो। त्यो तरिकामा बानी परेको छैन भने तपाईंले झुकेर अभिवादन गर्नुपर्दैन। दुवै कुरा एकै पटक गर्दा अगाडिको व्यक्ति निकै अप्ठ्यारोमा पर्छ र लजाउँछ!

9. खानुअघि भिजेको रुमाल प्रयोग गर्ने
Oshibori जापानी रेस्टुरेन्टहरूमा प्रायः दिइने ओसिलो रुमाल हो। यो खानुअघि हात पुछ्न प्रयोग गरिन्छ। पाहुनालाई सबैभन्दा सहज अनुभव दिन मौसमअनुसार Oshibori तातो वा चिसो हुन्छ। Oshibori ले अनुहार पुछ्न वा खाँदा तल ओछ्याउन प्रयोग नगर्नुहोस्, जापानमा यसलाई असभ्य व्यवहार मानिन्छ।

आजकल यो रुमाल रेस्टुरेन्टमा मात्र नभई विमान, स्पा… मा पनि धेरै देखिन्छ। यसले सानाभन्दा साना कुरामा पनि शिष्ट र सूक्ष्म जापानको छवि झल्काउँछ।

10. कुरा गर्दा आदरार्थी भाषा प्रयोग गर्ने
Keigo भनेको बोल्ने व्यक्तिले सुन्ने व्यक्तिप्रति सम्मान देखाउने बोलीको तरिका हो (आदरार्थी भाषा)। व्यक्तिअनुसार Keigo को फरक-फरक तह प्रयोग गरिन्छ। जापानीहरूका लागि पनि Keigo सिपालु ढङ्गले प्रयोग गर्नु ठूलो चुनौती हो।

तैपनि यही कारणले जापानमा कुराकानी गर्दा प्रयोग गर्नुपर्ने अवस्थामा Keigo नछोड्नुहोस्। नत्र, तपाईंलाई असभ्य र उदाउँदो सूर्यको देशको संस्कृति नबुझ्ने व्यक्ति ठानिनेछ।

11. भिजिटिङ कार्डको सम्मान
भिजिटिङ कार्डलाई जापानी भाषामा Meishi भनिन्छ, जसले जापानी संस्कृतिमा निकै महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। अरूबाट Meishi लिँदा सम्मान देखाउनु पनि यहाँको सञ्चारको एउटा कला हो। दुवै हातले लिनुहोस् र ध्यान दिएर हेर्नुहोस्। उनीहरूसँगको बैठकमा, भर्खरै पाएको कार्ड टेबलमा आफ्नो अगाडि राख्नुपर्छ। यसले तपाईं सम्बन्धलाई महत्त्व दिनुहुन्छ भन्ने देखाउँछ। Meishi को सङ्ग्रह पनि कुनै पनि व्यवसायीले राख्न चाहने सम्पत्ति हो। जापानमा हातमा धेरै Meishi भएमा तपाईंलाई राम्रो बाह्य सम्बन्ध सीप भएको व्यक्ति मानिनेछ।

12. झोला हातमा बोक्ने
भीडभाड भएका रेल र बसमा, जापानीहरू प्रायः पिठ्युँको झोला फुकालेर हातमा समात्छन्। यो कार्य पनि जापानी मानिसहरूको स्वभावको सुन्दर पक्षबाट आएको हो। उनीहरू सधैँ वरिपरिका मानिसहरूको भलो चाहन्छन्।
अधिकांश यातायात कम्पनीहरूले लाखौँ यात्रुलाई उचित व्यवहार गर्न निर्देशन दिन प्रयास गरेका छन्। साथै, सार्वजनिक यातायातमा मानिसहरूको चेतना बढाउने पहलहरूमा पनि उनीहरूले धेरै लगानी गर्छन्।

13. तपाईं अर्बपति भए पनि टिप नदिनुहोस्
जापानमा, रेस्टुरेन्ट वा ट्याक्सीको सेवाका लागि तपाईंले टिप दिनुपर्दैन। यहाँ “कमिसन” दिनुलाई अपमान गरेको वा कम्तीमा कर्मचारीलाई अप्ठ्यारोमा पारेको ठानिन सक्छ।

उनीहरू अरू कुनै उद्देश्यले नभई सबैभन्दा सच्चा मनले ग्राहकको सेवा गर्छन्। त्यसैले यो उत्कृष्ट सेवा भावनालाई जापानीहरूले तपाईंलाई दिएको उपहारका रूपमा सहज रूपमा स्वीकार गर्नुहोस्

14. सधैँ छाता साथमा बोक्ने
जापानीहरू सधैँ छाता साथमा बोक्छन्। यो बानी पनि सानैदेखि आत्मसात् गरिएको जापानी मानिसहरूको संस्कृतिबाट आएको हो। त्यो हो शिष्ट, सूक्ष्म व्यवहार गर्नु र अरूलाई असर नपार्नु।

किनभने भीडभाड भएको बस वा रेलमा वरिपरिका मानिसहरूलाई भिजाउनदेखि उनीहरू निकै डराउँछन्। भुइँ चिप्लो नहोस् भनेर रेस्टुरेन्ट र डिपार्टमेन्ट स्टोरहरूले ग्राहकका लागि छाताको खोल उपलब्ध गराउँछन्।

15. टोलीमा काम गर्ने भावना
जापानीहरू सधैँ टोलीमा काम गर्ने छविसँग जोडिएका छन्। उपलब्धि कुनै एक व्यक्तिको मात्र नभई सम्पूर्ण समूहको प्रयास हो। धेरै अवस्थामा, टोलीका कोही पनि चाँडै घर नगएकाले कर्मचारीहरू ढिलोसम्म काम गरिरहन्छन्। टोलीका बाँकी सदस्यभन्दा पहिले घर जानेहरूलाई कामप्रति सन्तुष्ट नभएको ठानिन्छ।

16. Oseibo र Ochugen उपहार दिने
Oseibo र Ochugen परिवारहरूले तयार पार्ने जाडो र गर्मी याममा दिइने उपहार हुन्। उपहार प्रायः फलफूल, बियर वा मिठाई हुन्छ। उनीहरू आफन्त, छिमेकी वा बितेको एक वर्षमा सहयोग गर्ने जो कोहीलाई पनि दिन्छन्। Oseibo र Ochugen व्यक्तिगत नभई परिवारहरूबीच आदानप्रदान हुने उपहार हुन्।

17. हर्न बजाउने कुरा
जापानका चालकहरू प्रायः निकै धैर्यवान् हुन्छन् र हर्न बजाएर अरूलाई हतार गराउनबाट बच्छन्। हर्न खतराको अवस्थामा मात्र प्रयोग गरिन्छ।

सडकमा बज्ने चेतावनीको आवाज वा झिमझिम गर्ने बत्ती प्रायः तपाईंले रातमा बत्ती नबालेको चेतावनी हो।

18. सार्वजनिक स्थानमा धूमपान गर्ने र ठूलो स्वरले बोल्नबाट बच्ने
जापानी मानिसहरू शिष्ट र सूक्ष्म व्यवहारका लागि प्रसिद्ध छन्। जापानमा सार्वजनिक स्थानमा धूमपान गर्नु, ठूलो स्वरले कुरा गर्नु वा सङ्गीत सुन्नु वर्जित छ। जापानीहरू सार्वजनिक यातायातमा एकअर्कासँग निकै कमै कुरा गर्छन् भन्ने तपाईंले याद गर्नुहुनेछ।

त्यसैले रेल वा बसमा फोनमा कुरा गर्नबाट बच्नुहोस्। तोकिएको ठाउँमा धूमपान गर्नुहोस्, सबैलाई असर पर्ने गरी सार्वजनिक स्थानमा त्यसो नगर्नुहोस्।

19. रातो मसीले नाम नलेख्ने
यदि तपाईं जापानमा बस्ने सोचमा हुनुहुन्छ भने, सबै कुरा रातो मसीले लेख्ने सोच त्याग्नुहोस्। पहिले जापानीहरू परिवारको लगतमा मरिसकेका व्यक्तिहरूको नाम रातो मसीले लेख्थे। रातो मसी मृतकका लागि मात्र हो भन्ने उनीहरूको मान्यता थियो।

यो पुरानो मान्यता भए पनि, आजकल पनि जापानीहरू कसैको नाम रातो मसीले लेख्नुलाई निकै असभ्य मान्छन्। त्यसैले अनावश्यक गलतफहमीबाट बच्न रातो कलम प्रयोग नगर्नुहोस् है!

20. घरभित्र जुत्ता नलगाउने
जापानमा होटल, घर र कम्पनीको प्रवेशद्वारअगाडि तपाईंले जुत्ता फुकाल्नुपर्छ। सामान्यतया यी ठाउँहरूभित्र जान उनीहरूले चप्पल उपलब्ध गराउँछन्।

तर tatami भएको कोठामा पस्दा कहिल्यै चप्पल नलगाउनुहोस् ( tatami भनेको जापानको परम्परागत घरको भुइँमा ओछ्याइने चकटी हो )। केही विदेशीहरू अझै पनि जापानमा tatami ओछ्याइएका मन्दिरहरूमा चप्पल लगाएर पस्छन्। अनावश्यक गलतफहमीबाट बच्न यो कुरामा ध्यान दिनुहोस् है!

21. सुप खाँदा चम्चा प्रयोग नगर्ने
सुप सानो कचौरामा दिइन्छ, जस्तै miso सुप। यो प्रायः अधिकांश जापानी भोजनको सुरुमै दिइन्छ। सुप खाँदा तपाईंले चम्चा प्रयोग गर्नुपर्दैन। बरु, कचौरा मुखनजिक ल्याएर पिउन सक्नुहुन्छ।

22. आत्मीय हाउभाउ
जापानीहरूलाई अँगालो हाल्ने वा पछाडिबाट ढाडमा थपथपाउने जस्ता शारीरिक स्पर्श मन पर्दैन। यस्ता हाउभाउमा उनीहरू असहज महसुस गर्छन्। प्रेमी-प्रेमिकाहरू पनि सार्वजनिक स्थानमा शारीरिक निकटता देखाउनबाट बच्ने गर्छन्।

23. बैठकमा बस्ने स्थान
व्यावसायिक बैठकमा, एउटै कम्पनीका सबै जना एकै पट्टि बस्छन्। ग्राहक कोठाको सबैभन्दा भित्री भागमा, ढोकाबाट सबैभन्दा टाढा बस्छन्। जापानीहरूका लागि यसलाई राम्रो बस्ने स्थान मानिन्छ

जापानीहरूका हरेक बानी वा व्यवहार सानैदेखि आत्मसात् गरिएको सुन्दर परम्पराबाट आएका हुन्। यी रोचक कुराहरू अनुभव गर्न छिट्टै जापान आउनुहोस् है!

यस लेखमा जापानीहरूका प्रायः सबै विशेषताहरू सङ्कलन गरिएका छन्। कुनै भाषा सिक्नु र त्यस देशको संस्कृति तथा मानिसहरूबारे थप बुझ्नु 1 अद्भुत कुरा हो।

थप पढ्नुहोस्:
जापानीहरूका 10 भाग्यका प्रतीक
प्रत्येक परिस्थितिअनुसार जापानी भाषामा माफी माग्ने 8 तरिका