ගෞරව භාෂාව සහ යටහත් පහත් භාෂාව N4

ගෞරව භාෂාව සහ යටහත් පහත් භාෂාව N4

ගෞරව භාෂාව වර්ග 3 කින් යුක්ත වේ: 尊敬語（そんけいご）： ගෞරවාන්විත භාෂාව, 謙譲語（けんじょうご）： යටහත් පහත් භාෂාව, 丁寧語（ていねいご）: ආචාරශීලී භාෂාව. මෙම වර්ග 3 ම එක්ව ගෞරව භාෂාව ලෙස හැඳින්වේ.

ශ්‍රාවකයා කෙරෙහි ආචාරශීලී, ගෞරවනීය ආකල්පයක් පෙන්වීමට අවශ්‍ය විට ගෞරව භාෂාව භාවිත කරයි, ගෞරව භාෂාව සාමාන්‍යයෙන් පාරිභෝගිකයින්, ඉහළ නිලධාරීන්, වැඩිහිටියන්, නොහඳුනන අය සමඟ හෝ විධිමත් බව අවශ්‍ය සන්නිවේදන අවස්ථාවලදී භාවිත කෙරේ.

1. ගෞරවාන්විත භාෂාව 尊敬語（そんけいご）

සන්නිවේදනයේදී මතක තබා ගන්න: කර්තෘ ශ්‍රාවකයා (ඉහළ තනතුරක සිටින අය) හෝ වෙනත් සමාගමක පුද්ගලයෙකු වන විට ගෞරවාන්විත භාෂාව භාවිත කරන්න. එම පුද්ගලයාට ගෞරවය පළ කිරීමට (එම පුද්ගලයා තමන්ට වඩා ඉහළින් තැබීමට) ගෞරවාන්විත භාෂාව භාවිත කෙරේ.
* විශේෂ රූප ඇති ක්‍රියාපද සඳහා අපි එම විශේෂ රූපය භාවිත කිරීමට ප්‍රමුඛත්වය දෙන අතර, අනෙක් ක්‍රියාපද කර්ම කාරක රූපයට හෝ [お ක්‍රියාපදයේ ます රූපය(ます ඉවත් කර) + に なります] ආකාරයට පරිවර්තනය කළ හැකිය.

1.1 විශේෂ රූපය

විශේෂ රූප ඇති ක්‍රියාපද වගුව

උදාහරණ:
1) 今、 何（なん）の仕事（しごと）をしていますか？ ඔබ කරන්නේ කුමන රැකියාවක්ද?
→　今、何（なん）の仕事（しごと）をなさっていますか？　ඔබතුමා කරන්නේ කුමන රැකියාවක්ද?
2) 今、どこにいますか？ ඔබ දැන් කොහේද ඉන්නේ？
→ 今、どこにいらっしゃいますか？　ඔබතුමා දැන් කොහේද ඉන්නේ?
3) ミンさんは日本（にほん）へ出張（しゅっちょう）します。 Minh මහතා ජපානයට රාජකාරි ගමනක් යනවා.
→　ミンさんは日本（にほん）へ出張（しゅっちょう）なさいます。 Minh මහතා ජපානයට රාජකාරි ගමනක් වඩිනවා.
4) マイ先生（せんせい）、日本（にほん）に行（い）ったことがありますか？ Mai ගුරුතුමියනි, ඔබ කවදා හෝ ජපානයට ගොස් තිබේද?
→　マイ先生（せんせい）、日本（にほん）にいらっしゃったことがありますか？ Mai ගුරුතුමියනි, ඔබතුමිය කවදා හෝ ජපානයට ගොස් තිබේද?
→　マイ先生（せんせい）、日本（にほん）にお出（い）でになったことがありますか？ Mai ගුරුතුමියනි, ඔබතුමිය කවදා හෝ ජපානයට ගොස් තිබේද?

5) ベトナムにいつ来ましたか？ ඔබ වියට්නාමයට පැමිණියේ කවදාද?
→　ベトナムにいついらっしゃいましたか？ ඔබතුමා වියට්නාමයට පැමිණියේ කවදාද?
→　ベトナムにいつお出でになりましたか？ ඔබතුමා වියට්නාමයට පැමිණියේ කවදාද?
6) 社長（しゃちょう）、レポートをご覧（らん）になりましたか？ අධ්‍යක්ෂතුමනි, ඔබ වාර්තාව බැලුවාද?
7) さっきほうど、なんとおっしゃいましたか？。 ඔබ දැන් කිව්වේ මොකක්ද?
8) マンゴージュースを　召（め）し上（あ）がってください කරුණාකර අඹ ෂේක් එක බොන්න
9) ドリアンを　召（め）し上（あ）がったことがありますか？　ඔබ කවදා හෝ දූරියන් කාලා තියෙනවාද?
10) 社長（しゃちょう）が私（わたし）にスマートフォンをくださいました。 අධ්‍යක්ෂතුමා මට Smart phone (ස්මාර්ට් දුරකථනයක්) ලබා දුන්නා.

1.2 お ක්‍රියාපදයේ ます රූපය(ます ඉවත් කර) + に なります

සැලකිය යුතුයි: මෙම වාක්‍ය රටාව 3 වන කාණ්ඩයේ ක්‍රියාපද සමඟ ද, る ට පෙර එක් අක්ෂරයක් පමණක් ඇති 2 වන කාණ්ඩයේ ක්‍රියාපද සමඟ ද භාවිත නොවේ (උදාහරණ: 着る: ඇඳීම, 出る： පිටතට යාම, いる: සිටීම).
උදාහරණ:
1) 先生（せんせい）、手紙（てがみ）をお書きになりましたか？ ගුරුතුමනි, ඔබ ලිපිය ලියා අවසන්ද?
2) すみません、　お帰（かえ）りになりましたか？ ගුරුතුමා ගෙදර ගියාද? (ගුරුවරයාගෙන් අසන අවස්ථාවේදී).
3) 私（わたし）のレポートを　お読（よ）みになりましたか？ ගුරුතුමා මගේ වාර්තාව කියෙව්වාද?
4) お客様（きゃくさま）、今日（きょう）はお泊（とま）りになりましたか？ අද ඔබතුමා මෙහි රාත්‍රිය ගත කරනවා නේද?
5) もうお決（き）まりになりましたか？ ඔබතුමා කෑම වර්ගය තෝරා ගත්තාද? (අවන්හලේදී පාරිභෝගිකයින් සමඟ සන්නිවේදනය).
6) すみません、もうお休（やす）みになりましたか？ සමාවෙන්න, ඔබතුමා නිදාගෙනද? (හෝටලයේ අමුත්තාගේ කාමරයට දුරකථනයෙන් ඇමතීම).

1.3 කර්ම කාරක රූපය භාවිත කිරීම

ඉහත 1.1 සහ 1.2 හි ක්‍රියාපද රූප වෙනස් කිරීමේ ක්‍රමවලට අමතරව, මෙම 1.3 කොටස ඉතිරි සියලුම ක්‍රියාපද සඳහා යෙදිය හැකිය.
උදාහරණ:
1) 社長（しゃちょう）、レポートを読（よ）まれましたか？ අධ්‍යක්ෂතුමනි, ඔබ වාර්තාව කියෙව්වාද?
2) あの曲（きょく）を聞（き）かれたことがありますか？ ඔබතුමා කවදා හෝ ඒ ගීතය අසා තිබේද?
3) 社長（しゃちょう）はさっき　でかけられました。 අධ්‍යක්ෂතුමා දැන් පිටතට ගියා.
4) 部長（ぶちょう）は　日本（にほん）へ出張（しゅっちょう）されました。 අංශ ප්‍රධානියා ජපානයට රාජකාරි ගමනක් ගොස් ඇත.
5) 社長（しゃちょう）はもう帰（かえ）られました。 අධ්‍යක්ෂතුමා ආපසු ගොස් ඇත.
6) 先生（せんせい）、明日（あした）何時（なんじ）に起（お）きられますか？ ගුරුතුමනි, හෙට ඔබ අවදි වන්නේ කීයටද?

1.4 ආචාරශීලී ඉල්ලීම් සහ යෝජනා වාක්‍ය රටාව

+ お ක්‍රියාපදයේ ます රූපය(ます ඉවත් කර) + ください (1 සහ 2 කාණ්ඩවල ක්‍රියාපද)
උදාහරණ:
1) どうぞ、お座（すわ）りください。 කරුණාකර වාඩි වන්න.
2) このパソコンをお使（つか）いください。 කරුණාකර මෙම පරිගණකය භාවිත කරන්න.
3) このかみに　お名前（なまえ）とご住所（じゅうしょ）を　お書（か）きください。 කරුණාකර මෙම කොළයේ ඔබේ නම සහ ලිපිනය ලියන්න.
4) 少々（しょうしょう）お待（ま）ちください。 කරුණාකර මොහොතක් රැඳී සිටින්න.
5) ご自由（じゆう）にお取（と）りください。 කරුණාකර ඔබ කැමති තරම් ගන්න.
6) メールをお送（おく）りください。 කරුණාකර අපට ඊමේල් එකක් එවන්න.

+ ご + 漢字（Kanji） + ください (කන්ජි ආකාරයේ 3 වන කාණ්ඩයේ ක්‍රියාපද + します)
උදාහරණ:
1)　ご検討（けんとう）ください。 කරුණාකර සලකා බලන්න.
2)　お名前（なまえ）とご住所（じゅうしょ）を　ご確認（かくにん）ください。 කරුණාකර නම සහ ලිපිනය නැවත පරීක්ෂා කරන්න.
3) 社長（しゃちょう）とご相談（そうだん）ください。 කරුණාකර අධ්‍යක්ෂතුමා සමඟ සාකච්ඡා කරන්න.
4) いつでもご連絡（れんらく）ください。 ඕනෑම වේලාවක මා හා සම්බන්ධ වන්න.
*විශේෂ:
1) 見（み）てください　→　ご覧（らん）ください。
2) 来（き）てください　→　お越（こ）しください/お越（こ）しになってください/いらしゃってください
3) 言（い）ってください　→　おっしゃってください/お申（もう）し付（つ）けてください。

2. යටහත් පහත් භාෂාව 謙譲語（けんじょうご）

යටහත් පහත් භාෂාවේදී, ක්‍රියාව කරන කර්තෘ වන්නේ කථිකයා විසින්ම ය. යටහත් පහත් භාෂාව භාවිත කරන්නේ ප්‍රතිපාර්ශවයාට ගෞරවය පළ කිරීම සඳහා ය.

1.1 විශේෂ රූපය

යටහත් පහත් භාෂාවේ විශේෂ රූප ඇති ක්‍රියාපද වගුව

උදාහරණ:
1) 昨日（きのう）、私は社長（しゃちょう）のお宅（たく）へ伺（うかが）いました。 ඊයේ මම අධ්‍යක්ෂතුමාගේ නිවසට බැලීමට ගියා.
2) 先週（せんしゅう）、 先生（せんせい）の奥様（おくさま）にお目（め）にかかりました。 පසුගිය සතියේ මම ගුරුතුමාගේ බිරිඳ හමු වුණා.
3) 先生（せんせい）に本（ほん）を頂（いただ）きました。 ගුරුතුමාගෙන් මට පොතක් ලැබුණා.
4) マイさんにはるまきを作（つく）っていただきました。 Mai මහත්මිය මට බැදපු ස්ප්‍රිං රෝල්ස් හදලා දුන්නා.
5)　社長（しゃちょう）のスケジュールを拝見（はいけん）しました。 මම අධ්‍යක්ෂතුමාගේ සැලැස්ම බැලුවා.

1.2 ඉහත විශේෂ රූපවලට අමතරව රූප සෑදීමේ ක්‍රමය

+ お ක්‍රියාපදයේ ます රූපය (ます ඉවත් කර) + します/いたします (1 සහ 2 කාණ්ඩවල ක්‍රියාපද)
උදාහරණ:
1) タクシーをお呼（よ）びします。 මම ටැක්සියක් කැඳවන්නම්.
2) 音楽（おんがく）をお聞（き）きいたします。 මම සංගීතයට සවන් දෙන්නම්.
3) 重（おも）そうですね、お持（も）ちしましょうか？ බර වගේ නේද, මම උස්සගෙන එන්නද?
4) このレポートをお書（か）きいたします。 මම මේ වාර්තාව ලියන්නම්.

+ ご 漢字(kanji) + します/いたします (කන්ජි ආකාරයේ 3 වන කාණ්ඩයේ ක්‍රියාපද + します/いたします)
උදාහරණ:
1) 明日（あした）のスケジュールをご説明（せつめい）いたします。 හෙට දවසේ සැලැස්ම මම පැහැදිලි කරන්නම්.
2) 後（あと）で、ご連絡（れんらく）いたします。 මම පසුව සම්බන්ධ වන්නම්.
3) 家族（かぞく）とご相談（そうだん）いたします。 මම පවුලේ අය සමඟ සාකච්ඡා කරන්නම්.

3. ආචාරශීලී භාෂාව 丁寧語（ていねいご）

ආචාරශීලී භාෂාව 丁寧語（ていねいご） යනු එදිනෙදා භාවිත වන වචනවල ස්වරය සහ අර්ථය වඩාත් විධිමත් කිරීම සඳහා ඒවා වෙනුවට යොදන වචන සහ වාක්‍ය ඛණ්ඩ වේ.
+ බහුලව භාවිත වන ආචාරශීලී භාෂාව 丁寧語（ていねいご） වචන කිහිපයක්:
です　　→　でございます
あります　→　ございます
ありません　→　ございません
ここ、そこ、あそこ　→　こちら、そちら、あちら
私（わたし）　→　わたくし
ごめんなさい　→　申（もう）し訳（わけ）ありません/申（もう）し訳（わけ）ございません
さん　→　様（さま）/どの

1. නාම පදයට පෙර お හෝ ご එකතු කිරීම
お සාමාන්‍යයෙන් කන්ජි අක්ෂර 1 ක් ඇති නාම පද සමඟ යෙදෙන අතර, ご කන්ජි අක්ෂර 2 ක් ඇති 3 වන කාණ්ඩයේ ක්‍රියාපදවලට පෙර එකතු වේ.
උදාහරණ:
＋　お茶、お手洗い、お米（こめ）、お酒（さけ）、お肉（にく）、お鞄（かばん）、お皿（さら）
＋　ご紹介（しょうかい）、ご説明（せつめい）、ご意見（いけん）、ご検討（けんとう）、ご相談（そうだん）

ව්‍යතිරේක අවස්ථා:
お電話（でんわ）、お時間（じかん）、お食事（しょくじ）、お勉強（べんきょう）、お仕事（しごと）、お化粧（けしょう）、お部屋（へや）、ご飯（ごはん）.

2. නාම විශේෂණයට පෙර お හෝ ご එකතු කිරීම
නාම පද මෙන්ම, කන්ජි අක්ෂර 1 ක් ඇති නාම විශේෂණයට お ද, කන්ජි අක්ෂර 2 ක් ඇති නාම විශේෂණයට ご ද එකතු වේ.
උදාහරණ:
+ お忙しい（おいそがしい）、お恥ずかしい（おはずかしい）、お暇（ひま）、お早い（おはやい）
+ ご多忙（たぼう）、ご心配（ごしんぱい）、ご満足（ごまんぞく）、ご不満（ごふまん）

ව්‍යතිරේක අවස්ථා:
お元気（おげんき）、お粗末（おそまつ）

***ගෞරව භාෂාව භාවිත කිරීමේදී සැලකිය යුතු කරුණු:
ජපන් ජාතිකයින් සාමාන්‍යයෙන් තමන්ගේ අය “うち” සහ පිටස්තරයින් “そと” ලෙස වෙන් කර සලකති. ජපන් ජාතිකයින් සාමාන්‍යයෙන් පිටස්තරයින් “そと” සමඟ ගෞරව භාෂාව භාවිත කරති (තමන්ගේ අය “うち” ගැන කතා කරන විට ඔවුන් සැමවිටම යටහත් පහත්ව, තමන් පහත් කොට කතා කරති). පවුලේ සාමාජිකයින් ස්වභාවයෙන්ම “තමන්ගේ අය” ලෙස සැලකෙන අතර , ඊට අමතරව සගයන් සහ එකම සමාගමේ හෝ තමන් අයත් සංවිධානයේ වැඩ කරන අය ද “තමන්ගේ අය” ලෙස සැලකේ. උදාහරණයක් ලෙස, අපගේ සමාගමේ අධ්‍යක්ෂතුමා ගැන සමාගමෙන් පිටත කෙනෙකු සමඟ කතා කරන විට, ඔහු අධ්‍යක්ෂවරයා සහ අපගේ ඉහළ නිලධාරියා වුවද, සමාගමෙන් පිටත අය සමඟ කතා කරන විට යටහත් පහත් භාෂාව 謙譲語（けんじょうご） භාවිත කෙරේ
උදාහරණ: Tanaka මහතා Yamada අධ්‍යක්ෂතුමා ගැන Minh මහතා සමඟ කතා කරයි. (Tanaka මහතා සමාගමෙන් පිටත පුද්ගලයෙකි, Minh මහතා Yamada මහතාගේ යටත් නිලධාරියෙකි)

Tanaka: 山田社長（やまだしゃちょう）はいらっしゃいますか？ Yamada අධ්‍යක්ෂතුමා එහි සිටිනවාද?
Minh: 山田（やまだ）さんはただいま外出（がいしゅつ）しております。 Yamada මේ වන විට පිටතට ගොස් සිටී.

තවත් කියවන්න:
ජපන් සන්නිවේදනයේ ගෞරව භාෂාව
ජපානයේ දුම්රියේ ගමන් කරන විට භාවිත වන මූලික සංවාද වාක්‍ය රටා