जापानी भाषामा वाक्यान्त कणको प्रयोग गर्ने तरिका

जापानी भाषामा वाक्यान्त कणको प्रयोग गर्ने तरिका
भियतनामी भाषा जस्तै, जापानी भाषामा पनि “है”, “नि”, “त”… जस्ता वाक्यान्त कणको प्रणाली हुन्छ। तर, भियतनाममा जापानी भाषा सिक्नेहरूलाई कुराकानीमा यी कणहरू प्रयोग गर्न कमै आउँछ। यस लेखमार्फत, हामी सिक्नेहरूलाई यी कणहरू बुझ्न र प्रयोग गर्न मद्दत गर्ने उपयोगी सामग्री उपलब्ध गराउने आशा गर्छौँ।

भियतनामी भाषा जस्तै, जापानी भाषामा पनि वाक्यको अन्त्यमा आउने कणहरू (終助詞) हुन्छन्, जसले वक्ताले श्रोतासम्म पुर्‍याउन चाहेको भावना व्यक्त गर्छन्, जस्तै: な、ぞ、ぜ、ね、さ、よ、もんか、かな、かしら、もの、もん、わ、い、の、じゃん、ろ、っけ… जापानीहरूले यी कणहरू धेरै प्रयोग गरे पनि भियतनामका सिक्नेहरूले यसको प्रयोग राम्ररी नबुझेकाले यसलाई निकै कम प्रयोग गर्छन्। त्यसैले, मेरो यो सानो लेखले सिक्नेहरूलाई जापानीहरूसँग कुराकानी गर्दा यिनलाई आत्मविश्वासका साथ प्रयोग गर्न र जापानीहरूसँग बोल्दा राम्रो छाप छोड्न मद्दत गर्नेछ भन्ने आशा गर्छु।

1. जापानी भाषाका वाक्यान्त कणका विशेषताहरू

वाक्यान्त कण वाक्यको अन्त्यमा आउने एक प्रकारको प्रत्यय हो, जसले विधेय बनाएर एउटा भनाइको अन्त्य जनाउँछ। यी वाक्यान्त कणका विभिन्न रूपहरू हुन्छन्, जस्तै:

– कथनात्मक रूप प्रायः ぞ、ぜ、さ、よ कणहरूमा देखिन्छ..

उदाहरण: 俺は行くぜ。 (म गएँ है!)

絶対行くもん。 (म त पक्का जान्छु!)

– प्रश्नवाचक रूप प्रायः か、かな、かしら、い、の、ろ、っけ कणहरूमा देखिन्छ…

उदाहरण: 明日雨かな。 (भोलि पानी पर्छ कि पर्दैन होला?)

日本での生活はどうかしら。 (जापानको जीवन कस्तो होला?)

もう食べたろ。 (तिमीले खायौ, हैन?)

– आज्ञार्थक रूप प्रायः な कणमा देखिन्छ

उदाहरण: 触るな。 (नछोऊ!)

– प्रस्तावात्मक रूप प्रायः じゃん कणमा देखिन्छ

उदाहरण: 行けばいいじゃん。 (जाऊ न!)

जापानी भाषाका वाक्यान्त कणका केही विशेषताहरू:

– बोलचाल शैलीमा मात्र प्रयोग हुन्छ, जसले वक्ताको भाव अझ राम्ररी व्यक्त गर्न र वक्ता र श्रोताबीच घनिष्ठ सम्बन्ध बनाउन मद्दत गर्छ।

– वाक्यको अन्त्यमा कणको प्रयोग पुरुष र महिलाको भाषा छुट्याउने आधार पनि हो।

– कुराकानीमा कणको प्रयोगबाट हामी पदक्रम (सामाजिक तह) पनि देख्न सक्छौँ।

2. प्रायः देखिने केही कणहरूको परिचय

2.1. ぞ कण

वाक्यान्त कणहरूमध्ये, ぞ कण सबैभन्दा बलियो विस्मयादिबोधक शब्द हो। ぞ ले श्रोताको तुलनामा वक्ताको स्थान स्पष्ट देखाउँछ। यो प्रायः वक्ता पुरुष हुँदा र श्रोताभन्दा उच्च सामाजिक स्थानमा हुँदा प्रयोग गरिन्छ, र यसमा दृढ भाव हुन्छ। उदाहरणका लागि, बुबाले छोराछोरीसँग, श्रीमान्‌ले श्रीमतीसँग, शिक्षकले विद्यार्थीसँग वा घनिष्ठ पुरुष साथीहरूबीच बोल्दा प्रयोग गरिन्छ।

उदाहरण: ぞ कण भएको र नभएको वाक्यको भाव तुलना गरौँ

2.1.1 明日は行かないぞ。 (भोलि म जाँदिनँ है!)

明日は行かない。 (भोलि म जाँदिनँ।)

2.1.2 今度そんなことをしたら、許さないぞ。 (अर्को पटक फेरि यस्तो काम गरिस् भने म माफ गर्दिनँ है!)

今度そんなことをしたら、許さない。 (अर्को पटक फेरि यस्तो काम गरिस् भने म माफ गर्दिनँ।)

2.1.3 部屋汚いぞ。 (कोठा साह्रै फोहोर छ है!)

部屋汚い。 (कोठा फोहोर छ।)

स्पष्ट छ, ぞ कणले वाक्यलाई अझ भावपूर्ण, बलियो र दृढ बनाउँछ।

2.2. ぜ कण

ぜ कणको प्रयोग पनि ぞ जस्तै हो, तर ぜ कणको भाव अलि नरम हुन्छ। यो प्रायः एउटै घनिष्ठ समूहका पुरुषहरूबीच प्रयोग गरिन्छ। तर माथिल्लो पदका व्यक्तिले मात्र तल्लो पदका व्यक्तिसँग ぜ प्रयोग गर्न सक्छन्। ぞ कण जस्तै, महिलाहरूले ぜ कण प्रयोग गर्दैनन्।

उदाहरण: ぜ कण भएको र नभएको वाक्यको भाव तुलना गरौँ:

2.2.1. 外寒いぜ。 (बाहिर जाडो छ है!)

外寒い。 (बाहिर जाडो छ। )

2.2.2. その仕事頼んだぜ。 (त्यो काम तिमीलाई जिम्मा है!)

その仕事頼んだ。 (त्यो काम तिमीलाई जिम्मा।)

2.2.3. 俺は行くぜ。 (म गएँ है!)

俺は行く。 (म जान्छु।)

2.3. な कण

यो प्रायः पुरुषहरूले प्रयोग गर्ने कण हो। यसको प्रयोग अङ्ग्रेजीको पुच्छर प्रश्न (Tag question) जस्तै हुन्छ। यो भावना व्यक्त गर्दा, निश्चित नभएको अनुमान भन्दा, र वक्ताले श्रोताको सहमति चाहँदा प्रयोग गरिन्छ। त्यसैले यसमा अलि जबरजस्तीको भाव हुन्छ।

उदाहरण: な कण भएको र नभएको वाक्यको भाव तुलना गरौँ:

2.3.1. 昨日来なかったな。 (हिजो तिमी आएनौ है!)

昨日来なかった。 (हिजो तिमी आएनौ।)

2.3.2. 今日はいい天気だな。 (आज मौसम कति राम्रो है!)

今日はいい天気だ。 (आज मौसम राम्रो छ।)

कतिपय अवस्थामा, पुरुष र महिला दुवैले भावना व्यक्त गर्न な कण प्रयोग गर्छन्, र यो प्रायः आफैँसँग बोलिएको भनाइ हुन्छ। यस बेला जोड दिन な कणलाई लम्ब्याएर なあ भनिन्छ।

उदाहरण:

2.3.3. すごいなあ。 (कति अद्भुत है!)

2.3.4. 雪が降るなあ。 (ओहो, हिउँ पर्‍यो!)

उल्टो क्रमका वाक्यहरूमा पनि なあ प्रायः प्रयोग गरिन्छ।

उदाहरण:

2.3.5. 楽しかったなあ、あのころは。 (त्यो समय कति रमाइलो थियो!)

2.3.6. よく頑張ったなあ、お互いに。 (हामी दुवैले भरमग्दुर प्रयास गर्‍यौँ।)

な आज्ञा जनाउने वाक्यमा शब्दकोश रूपको क्रियापदपछि आउँछ र पुरुषले प्रयोग गर्छ भने, यसको अर्थ प्रायः तल्लो पदका व्यक्तिलाई आदेश दिनु हुन्छ।

उदाहरण:

2.3.7. 触るな。 (नछोऊ!)

2.3.8. 見るな。 (नहेर!)

2.4. ね कण

な कण जस्तै, ね कण पनि प्रायः वक्ताले श्रोताको सहमति खोज्न चाहँदा प्रयोग गरिन्छ। तर यसमा な कणजत्तिको जबरजस्ती भाव हुँदैन। ね कण भावना व्यक्त गर्न प्रयोग गरिन्छ र प्रायः लम्ब्याएर ねえ बनाइन्छ। भावना नरम वा बलियो हुनु यो आउने सन्दर्भमा भर पर्छ।

उदाहरण:

2.4.1. きれいな部屋ねえ。 (कोठा कति सफा है!)

2.4.2. これは私のね。 (यो त मेरो हो नि!)

कतिपय अवस्थामा, बोलीलाई नरम बनाउन, の लाई ね भन्दा अगाडि थपिन्छ — वाक्य い-विशेषण वा क्रियापदमा अन्त्य हुँदा। अथवा なの लाई ね भन्दा अगाडि प्रयोग गरिन्छ — वाक्य な-विशेषण वा नाममा अन्त्य हुँदा।

उदाहरण:

2.4.3. やすいのね。 (कति सस्तो!)

2.4.4. 大変なのね。 (कति थकाइ!)

अन्त्यमा, ね कण सामुन्नेको व्यक्तिबाट जानकारी पुनः पुष्टि गर्न चाहँदा पनि प्रयोग गरिन्छ। यस बेला वक्ताले ね कणमा स्वर माथि उठाउँछ।

उदाहरण:

A:すみません、田中さんの電話番号は何番ですか。

B:０９３―１２３―４５６７です。

A: ０９３―１２３―４５６７ですね↑。どうも

2.5. さ कण

さ कण वक्ता श्रोताभन्दा उच्च वा बराबर स्थानमा हुँदा प्रयोग गरिन्छ। महिलाभन्दा पुरुषले यो बढी प्रयोग गर्छन्। स्पष्ट कुरा औँल्याउँदा वा आलोचना गर्दा पुष्टि र दृढता देखाउन चाहँदा さ कण प्रयोग गरिन्छ।

उदाहरण:

2.5.1. そんなこと分かってるさ。（ मलाई त्यो थाहा छ नि! (र तपाईंले मलाई भनिरहनु पर्दैन) )

2.5.2. 僕もつらいさ。 (मलाई पनि दिक्क लागेको छ नि!)

2.5.3. うまくいくさ。 (मलाई थाहा छ, सबै ठिक हुन्छ नि!)

2.5.4. お前が仕事しないからさ。 (त्यो त तिमीले काम नगरेकाले हो।)

ぜ、ぞ、さ、な जस्ता कणहरू प्रायः पुरुषहरूले धेरै प्रयोग गर्छन्, जसले पुरानो जापानी समाजमा पुरुषलाई निकै महत्त्व दिइन्थ्यो र महिलालाई आफ्नो विचार र दृष्टिकोण राख्ने अधिकार थिएन भन्ने देखाउँछ। समाजको पदक्रम पनि कणको प्रयोगमा स्पष्ट देखिन्छ। माथिल्लो स्थानका व्यक्तिले मात्र तल्लो स्थानका व्यक्तिसँग बोल्दा यिनलाई प्रयोग गर्न सक्छन्।

2.6. よ कण

よ कण वक्ताले श्रोतालाई थाहा छैन भन्ठानेको जानकारी श्रोतालाई सुनाउन चाहँदा प्रयोग गरिन्छ। त्यसैले यसमा वक्ताको आत्मविश्वास र दृढताको भाव हुन्छ। वाक्य नरम (महिलाले प्रयोग गर्ने) वा बलियो (पुरुषले प्रयोग गर्ने) हुनु यो आउने सन्दर्भमा भर पर्छ।

उदाहरण:

2.6.1. 明日会議よ。 (बैठक भोलि हो है!)

2.6.2. これきれいよ。 (यो त राम्रो छ है!)

2.6.3. この花紫よ。 (यो फूल बैजनी रङको छ है!)

माथिका उदाहरणहरूमा, वाक्य नाम वा सौन्दर्य, रङ जनाउने विशेषणमा अन्त्य भएको देखिन्छ भने, त्यो प्रायः महिलाको भनाइ हुन्छ।

पुरुषहरू भने अवस्था वा छोटो रूपपछि よ प्रयोग गर्छन्।

उदाहरण:

2.6.4. 来年行くよ。 (अर्को वर्ष म जान्छु है!)

2.6.5. 次の番組は3時からだよ。 (अर्को कार्यक्रम 3 बजेदेखि सुरु हुन्छ है!)

वाक्य い-विशेषण वा क्रियापदमा अन्त्य हुँदा, प्रायः の लाई よ भन्दा अगाडि थपिन्छ।

उदाहरण:

2.6.6. 台湾からお客さんが来たのよ。 (पाहुना ताइवानबाट आएका हुन् है!)

वाक्य नाममा अन्त्य हुँदा भने なのよ हुन्छ।

उदाहरण:

2.6.7. 彼はアメリカ人なのよ。 (उनी अमेरिकी हुन् है!)

बोलीलाई नरम बनाउन ね लाई よ को पछाडि पनि प्रायः प्रयोग गरिन्छ।

उदाहरण:

2.6.8. そうだよね。 (हो त नि)

2.7. もんか कण

पुरुषहरूले कुनै काम फेरि कहिल्यै नगर्ने दृढ सङ्कल्पमा जोड दिने अर्थमा प्रयोग गर्छन्। लेख्य शैलीमा यो ものか हुन्छ।

उदाहरण:

2.7.1. あんな所もう行くもんか。 (म त्यस्तो ठाउँमा फेरि कहिल्यै जान्नँ, अथवा त्यो ठाउँमा म फेरि जाने कुरै छैन)।

2.8. か कण

यो कण वाक्यको अन्त्यमा आएर स्वर माथि उठाएर पढिन्छ भने, कुनै जानकारी सोध्ने अर्थ हुन्छ र पुरुष र महिला दुवैले प्रयोग गर्छन्।

उदाहरण:

2.8.1. これか↑。 (यो हो?) . पुरुषहरूले प्रायः यो रूप प्रयोग गर्छन्।

2.8.2. これですか↑。 (यो हो, हैन?) महिलाहरूले प्रायः यो रूप प्रयोग गर्छन्।

2.8.3. 行くか↑。 (तिमी जान्छौ?) पुरुषहरूले प्रायः यो रूप प्रयोग गर्छन्।

2.8.4. 行きますか↑。 (तपाईं जानुहुन्छ?) महिलाहरूले प्रायः यो रूप प्रयोग गर्छन्।

तर, यो कण वाक्यको अन्त्यमा आएर स्वर तल झारेर पढिन्छ भने त्यो प्रश्नवाचक वाक्य रहँदैन, बरु अचम्म वा निराशा व्यक्त गर्छ।

उदाहरण:

2.8.5. これか↓。 (यो पो?)

2.8.6. 失敗したか↓。 (असफल भयो पो?)

2.9.かな कण

かな को भावानुवाद “म अलमलमा छु; म आफैँलाई सोध्छु; मलाई अचम्म लाग्छ; कस्तो होला; हो कि होइन होला; थाहा छैन”, हो, र यो निश्चित नभएको कुरा व्यक्त गर्न वा आफैँलाई प्रश्न गर्दा प्रयोग गरिन्छ। पुरुषहरू यो कण निकै धेरै प्रयोग गर्छन्।

उदाहरण:

2.9.1. 明日雨かな。 (भोलि पानी पर्छ कि पर्दैन होला।)

2.9.2. 日本での生活はどうかな。 (जापानको जीवन कस्तो होला।)

2.10. かしら कण

यो कणको अर्थ पनि かな जस्तै हो, तर वक्ता महिला हुँदा प्रयोग गरिन्छ।

उदाहरण:

2.10.1. 明日雨かしら。 (भोलि पानी पर्छ कि पर्दैन होला।)

2.10.2. 日本での生活はどうかしら。 (जापानको जीवन कस्तो होला।)

2.11. もの कण

यो कणको भावानुवाद “किनभने; कारण के भने” हो, जुन कारण देखाउन वा माफी माग्दा प्रयोग गरिन्छ। महिलाहरू यो कण वाक्यमा “です” को ठीक पछि निकै धेरै प्रयोग गर्छन्। पुरुषहरू यो कण प्रयोग गर्दैनन्।

उदाहरण:

2.11.1. 出かけません。とても寒いんですもの。(कतै जाँदिनँ। साह्रै जाडो छ नि!)

2.12. もん कण

यो कण もの कणको छोटो रूप हो र प्रायः बोलचाल शैलीमा कुनै कुराको गुनासो, दृढ सङ्कल्प वा निश्चितता व्यक्त गर्ने अर्थमा देखा पर्छ।

उदाहरण:

2.12.1. そんなこと知らないもん。 (त्यो कुरा मलाई कसरी थाहा हुन्छ!)

2.12.2. ちゃんとやったもん。 (कसम, मैले ठिकसँग गरेको हुँ नि!)

2.12.3. 絶対行くもん。 (म त पक्का जान्छु!)

2.13. わ कण

महिलाहरू यो कण प्रायः प्रयोग गर्छन्। यसको अर्थ वक्ताको भावना व्यक्त गरी आफ्नो स्वर अझ नरम बनाउनु र वक्ता र श्रोताबीच सहानुभूति सिर्जना गर्नु हो।

उदाहरण:

2.13.1. コンサートーは素晴らしかったわ。 (सङ्गीत कार्यक्रम साँच्चै अद्भुत थियो!)

2.13.2. この料理は美味しいわ。 (यो परिकार निकै मीठो छ!)

2.13.3. この答え間違ってると思うわ。 (मलाई डर छ, यो उत्तर गलत भयो।)

わ कणपछि प्रायः よ वा ね थपिन्छ।

2.13.4. 知っているわよ。 (मलाई थाहा भइसक्यो नि!)

2.13.5. にぎやかになるわね。 (कति हल्ला!)

2.14. い कण

यो कण घनिष्ठ प्रश्नवाचक वाक्यमा सधैं だ वा か पछि आउँछ, र वक्ताको दृढता देखाउँछ। पुरुषहरूले मात्र यो कण प्रयोग गर्छन्।

उदाहरण:

2.14.1. どこへ行くんだい。 (कहाँ जाँदैछौ?)

2.14.2. どうしたんだい。 (के भयो?)

2.14.3. 怪我しなかったかい。 (तिमीलाई चोट त लागेन नि?)

2.14.4. そんなに痛いかい。 (त्यति धेरै दुख्छ र?)

2.15. の कण

の वाक्यको अन्त्यमा आएर स्वर माथि उठाएर पढिन्छ भने त्यो वाक्य प्रश्नवाचक वाक्य बन्छ। यस बेला の भन्दा अगाडि छोटो रूपको क्रियापद, नाम वा विशेषण आउँछ।

उदाहरण:

2.15.1. 今日学校へ行くの。 (आज स्कुल जान्छौ?)

2.15.2. どうしたの。 (के भयो?)

महिलाहरू भावना व्यक्त गर्न र श्रोताले आफूप्रति सहानुभूति राखोस् भन्ने चाहना देखाउन कथनात्मक वाक्यमा の लाई स्वर तल झारेर प्रायः प्रयोग गर्छन्।

उदाहरण:

2.15.3. 大きい家が買いたいの。 (ठूलो घर किन्न कति मन छ!)

2.15.4. この歌手すごいの。 (यी गायिकाले कति राम्रो गाउँछिन्!)

2.16. じゃん कण

पुरुष र महिला दुवैले यो कण प्रस्ताव व्यक्त गर्न प्रयोग गर्छन्, जसले सन्दर्भअनुसार श्रोतालाई घनिष्ठता वा रिसको अनुभूति दिन्छ।

उदाहरण:

2.16.1. 今食べればいいじゃん。 (खाऊ न!)

2.16.2. 前に言ったじゃん。 (देख्यौ, मैले भनेको थिएँ नि!)

2.16.3. 行けばいいじゃん。 (जाऊ न!)

2.17. ろ कण

पुरुषहरूले मात्र यो कण प्रयोग गर्छन् र प्रश्नवाचक वाक्यमा मात्र प्रयोग गरिन्छ। यो कण बोलचाल शैलीमा प्रयोग गरिन्छ, र यसमा जबरजस्ती वा हेला, व्यङ्ग्यको भाव हुन्छ।

उदाहरण:

2.17.1. もう食べたろ。 (तिमीले खायौ, हैन?)

2.17.2. 言っただろ。 (मैले भनिसकेको थिइनँ र!)

2.18. っけ कण

यो कण वक्ता आफूले भनिरहेको कुरामा निश्चित नहुँदा प्रयोग गरिन्छ, प्रायः एक्लै बोल्दा प्रयोग गरिन्छ।

उदाहरण:

2.18.1. 昨日だったけ。 (हिजो थियो कि क्या हो।)

3. निष्कर्ष

जापानी भाषा जटिल भाषा हो। विशेष गरी लेख्य शैली र बोलचाल शैलीबीच, र पुरुष र महिलाको बोल्ने तरिकाबीच भिन्नता हुन्छ। झन्, पछिल्ला वर्षहरूमा, महिलाहरूको बोलीमा अपशब्द, ध्वनि परिवर्तन गरेर बोल्ने, अनौपचारिक बोली, शिष्ट रूप प्रयोग नगर्ने प्रवृत्ति दुर्लभ रहेन।

कणको प्रयोगबारे यस लेखमार्फत, हामी सिक्नेहरूलाई यो शब्द प्रणालीको प्रयोग केही हदसम्म बुझ्न मद्दत गर्ने आशा गर्छौँ, ताकि जापानीहरूसँग कुराकानी गर्दा जापानी भाषा पर्खाल वा बाधा नबनोस्।

थप पढ्नुहोस्:
JLPT परीक्षामा सबैभन्दा धेरै आउने ~ない नकारात्मक रूपका 10 जापानी व्याकरण
に कणसँग प्रयोग हुने 20 आधारभूत क्रियापद