जापानमा काम गरेको अनुभव साझा

जापानमा काम गरेको अनुभव साझा
काम :

काम नभई तपाईं जापानमा बस्न सक्नुहुन्न। यो पक्का कुरा हो।

पति-पत्नी भिसामा जापान गए पनि। काम नै सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरामध्ये पर्छ।

पहिले, उदाहरणका लागि कुनै जापानी विदेश गएर विवाह गरेमा जापान फर्कँदा काम र स्थिर आय भएको प्रमाणित गर्नुपर्थ्यो, अनि मात्र अर्को व्यक्तिलाई जमानी बसेर ल्याउन सकिन्थ्यो। अहिले जापानले यो नियम हटाइसकेको जस्तो छ। नत्र वकिल राख्नुपर्थ्यो र धेरै पैसा खर्च हुन्थ्यो।

जापानका कम्पनीहरूमा, पारिवारिक कम्पनीबाहेक, प्रायः संगठनात्मक संरचना र आफ्नै काम गर्ने तरिका हुन्छ। सजिलै घुलमिल हुनका लागि तपाईंहरूले तलका नियमहरू सम्झनुपर्छ:

1. आफूलाई जान्ने नठान्नुहोस् (त्यो विषयमा राम्रो ज्ञान र सीप भए पनि), कम्पनीमा प्रवेश गर्दा सबैभन्दा पहिले सुन्नुहोस् र माथिल्लो अधिकारीको आदेशअनुसार काम गर्नुहोस्।

कहिलेकाहीँ अव्यावहारिक लागे पनि प्रतिवाद नगर्नुहोस्, उनीहरूले तपाईंलाई झन् मन पराउँदैनन्। उनीहरूले भनेअनुसार नै गर्नुहोस्।

तपाईंहरूको कम्पनीमा कस्तो छ थाहा छैन ? तर प्रायः जापानका माथिल्ला अधिकारीले कुनै काम गर्न लगाएपछि गल्ती भए तपाईंमाथि दोष थुपार्दैनन्। (उनीहरूले तपाईंलाई अझ माथिल्लो अधिकारी वा निर्देशकसँग जानाजानी फसाएर ती अधिकारीले तपाईंलाई मन नपराऊन् भन्ने चाहेमा बाहेक)

2. कार्यस्थल, कारखाना…आदिमा काम गर्दा तपाईंहरूलाई 5S बारे पक्कै थाहा हुन्छ, खाद्य क्षेत्रमा त 7S समेत हुन्छ।(यसबारे धेरै सामग्री छन्, त्यसैले म गहिराइमा जान्नँ, तपाईंहरू Google गुरुलाई सोध्नुहोला)

कामकाजमा जापानीहरूको “पालुङ्गो”(ホウレンソウ) भन्ने नियम छ। तपाईंहरूलाई सम्झन सजिलो होस् भनेर मात्र यसो भनिएको हो, वास्तवमा यो 報連相（ほうれんそう）：報告（ほうこく:रिपोर्ट गर्नु）(連絡：れんらく:सम्पर्क गर्नु) र （相談：そうだん:सल्लाह गर्नु, छलफल गर्नु…） हो

3. नम्र र सहिष्णु हुनुहोस्

यो कुरा भन्दा धेरैले विरोध गर्लान्। तर मैले पहिले पनि भनेझैँ, हामी जापान पैसा कमाउन आएका हौँ, समय धेरै छैन, त्यसैले झगडा गर्ने, रिस पाल्ने, बहस गर्ने वा गाली गर्ने…गर्नु हुँदैन। पूरै जापानमा मानिसहरू कसरी व्यवहार गर्छन्, वरिपरि हेर्नुहोस् त। निर्देशक जतिसुकै सक्षम, जतिसुकै प्रसिद्ध भए पनि शान्त र संयमित नभई असभ्य व्यवहार गर्छन् भने उनको स्तर लगभग शून्य हुन्छ, मुखले नभने पनि जापानीहरूले पक्कै हेला गर्छन्। यसैकारण तपाईंले सार्वजनिक स्थानमा जापानीहरूले गाली गरेको वा चर्को स्वरमा बोलेको दृश्य विरलै देख्नुहुन्छ।

सानातिना मानिसलाई हेरेर निष्कर्ष ननिकाल्नुहोस्। जापानका ठूला व्यक्तित्वहरू Mr.Inamori Kazuo (KDDI),Mr. Masayoshi Son(Soft Bank),Mr.Hiroshi Mikitani (Rakuten)… लाई हेर्नुहोस्। उनीहरू अत्यन्त शान्त, मर्यादित, नरम स्वरमा बोल्ने, कहिल्यै घमण्ड वा चिच्याहट नदेखाउने हुन्छन्….

तपाईंले भेट्ने जापानीहरू असभ्य, रुखो, बदतमिज…आदि भए पनि। तपाईं बदला लिने, जस्तालाई तस्तै गर्ने गरी उनीहरूको पछि लाग्नु हुँदैन। यसले कुनै फाइदा गर्दैन, बरु तपाईं पनि त्यही व्यक्तिको स्तरमा हुनुहुन्छ भन्ने मात्र देखाउँछ। नम्र, सहिष्णु, चतुर र बुद्धिमानीपूर्ण व्यवहार गर्नुहोस्। यो कुरा माथि उल्लेख गरिएका प्रसिद्ध निर्देशकहरूले मात्र होइन, baito मा सरसफाइ गर्ने जापानी महिलाले पनि तपाईंलाई सिकाउन सक्छिन् (मेरो कुरामा विश्वास नभए ध्यान दिएर, त्यस्तै हो कि होइन हेर्नुहोस् है !)

4. लजालु नहुनुहोस्, सिक्न उत्सुक हुनुहोस्…

जापानीहरूले कुनै कुरा सिकाउँछन् भने मन लगाएर सिकाउँछन्। त्यसैले नहिचकिचाउनुहोस्, सबै कुरा सोध्नुहोस्। पक्कै पनि संयम पनि राख्नुपर्छ, काम गर्दा गफ मात्र गर्नु हुँदैन। किनकि काम गर्दा कम्पनीको नियमावली पालना गर्नुपर्छ र अरूलाई बाधा पुर्‍याउनु हुँदैन।

5. काम गर्नुहोस्, केवल यान्त्रिक काम मात्र होइन !

作業（さぎょう）をしないで、仕事（しごと）をしてください。

काम गर्नु र यान्त्रिक काम गर्नुबीच के भिन्नता छ ?!

仕事（しごと）と作業（さぎょう）の違（ちが）い　は　何でしょうか。

काम गर्दा दिमाग प्रयोग गर्नुपर्छ, योजना मिलाउने, कुन पहिले कुन पछि भनेर प्राथमिकता तय गरी सबैभन्दा उच्च प्रभावकारिता ल्याउनुपर्छ। यान्त्रिक काममा भने केही सोच्नु पर्दैन। त्यसै गरिरहे पुग्छ !

—

मैले यो भन्दा कोही न कोहीले पक्कै भन्नुहोला :” मेरो काम त यान्त्रिक काम मात्र हो !”

हिहि, त्यसो भए तपाईं सिक्नका लागि सबैभन्दा राम्रो वातावरणमा हुनुहुन्छ। किनकि तपाईंको काम निकै हलुका छ। आफ्नो भविष्य कस्तो हुन्छ सोच्नुहोस् ? जापानमा बसिरहँदा मेरो जापानी भाषा कस्तो छ ? कामकाजमा सुधार गर्नुपर्ने केही छ कि ?! जापानीहरूजस्तै योजना बनाउन सिक्न सकिन्छ कि ?! कामसम्बन्धी धेरै प्राविधिक शब्द जान्दछु कि ?!…आदि।

मेरो कम्पनी Souzai (तयारी खाना) सम्बन्धी काम गर्छ। म मेरा विद्यार्थीहरूलाई सधैँ भन्छु, यान्त्रिक काम यत्ति नै हो। तिमीहरूले आफ्नो भविष्य कस्तो हुन्छ भनेर आफैँ सोच्नुपर्छ ? काममा सिक्नुहोस् र व्यवस्थापक बन्ने प्रयास गर्नुहोस्: कच्चा पदार्थ व्यवस्थापन, मूल्य व्यवस्थापन, उत्पादित वस्तुको गुणस्तर व्यवस्थापन। अनि स्वादिष्ट खाना पकाउने तरिका बुझ्नुहोस् र अभ्यास गर्नुहोस्। मीठो खाना पकाउन जान्नु भनेको कहिल्यै भोकै मर्न नपर्ने सीप हुनु हो। तर सिक्नुपर्छ, व्यवस्थापन गर्न सिक्नुपर्छ, ग्राहकलाई अवलोकन गर्नुपर्छ (कुन समयमा ग्राहक धेरै आउँछन् ? ग्राहकको प्रकार (उमेर…), उनीहरू कुन परिकार धेरै किन्छन्…आदि।

र जापानी भाषा सिक्नुहोस्, जापानी भाषा अत्यन्त गाह्रो छ। तर यही नै अत्यन्त जटिल, रहस्यमय र कठिन जापानलाई पत्ता लगाउने जादुई छडी हो।

हरेक दिन 5 शब्द, 2 व्याकरण ढाँचा, 3 कान्जी अक्षर। नियमित रूपमा, नबिर्सी, निरन्तर र धैर्यपूर्वक।

किन हरेक दिन सिक्नुपर्छ ?! किनकि बिर्सिन्छ नि साथीहरू ! पहिले सिकेको पछि बिर्सिन्छ। त्यसैले निरन्तर सिक्दा मात्र कतै दिमागमा बस्छ।

नसिके के हुन्छ ?! केही हुँदैन। तर तपाईंले जापानबारे केही बुझ्नुहुन्न। तपाईंले सतही कुरा मात्र, आँखाअगाडिको कुरा मात्र देख्नुहुन्छ। मैले भनेझैँ जापानको इतिहास लामो छ, तर त्यसको गहिराइ र वास्तविक अर्थ भने तपाईंले केही बुझ्नुहुन्न।

तपाईं मात्र होइन, धेरै जापानीहरूले पनि बुझ्दैनन्। त्यसैले उनीहरू सिक्दैनन्, उनीहरूलाई यो धेरै झन्झटिलो लाग्छ। उनीहरूको क्षमता सीमित छ।

तपाईं सिक्न पनि सक्नुहुन्छ, नसिक्न पनि सक्नुहुन्छ। तर मेरो सल्लाह हो, सिक्नुहोस्। सिक्दासमेत जापानलाई पूर्ण रूपमा बुझ्न सकिँदैन साथीहरू !

—

P.T.Q
साझा गर्नुभएकोमा Pham Quyen दाइलाई धन्यवाद। fb.com/quyenjp