N4 အရိုအသေပြု စကား နှင့် နှိမ့်ချစကား

N4 အရိုအသေပြု စကား နှင့် နှိမ့်ချစကား

အရိုအသေပြု စကား တွင် 尊敬語（そんけいご）： ချီးမြှောက်စကား၊ 謙譲語（けんじょうご）： နှိမ့်ချစကား၊ 丁寧語（ていねいご）: ယဉ်ကျေးသော ပုံစံ ဟူ၍ 3 မျိုး ရှိသည်။ ဤ 3 မျိုးလုံးကို စုပေါင်း၍ အရိုအသေပြု စကား ဟု ခေါ်သည်။

အရိုအသေပြု စကား ကို နားထောင်သူအပေါ် ယဉ်ကျေးမှု၊ လေးစားမှု သဘောထားကို ဖော်ပြလိုသည့်အခါ သုံးသည်။ အရိုအသေပြု စကား ကို များသောအားဖြင့် ဖောက်သည်၊ အထက်လူကြီး၊ အသက်ကြီးသူ၊ မသိသူများနှင့် ဆက်ဆံပြောဆိုသည့်အခါ သို့မဟုတ် ခန့်ညားမှု လိုအပ်သော စကားပြော အခြေအနေများတွင် သုံးသည်။

1. ချီးမြှောက်စကား 尊敬語（そんけいご）

စကားပြောသည့်အခါ မှတ်ထားပါ: ကတ္တားသည် နားထောင်သူ (အဆင့်မြင့်သူ) သို့မဟုတ် အခြားကုမ္ပဏီမှ လူ ဖြစ်သည့်အခါ ချီးမြှောက်စကား ကို သုံးပါ။ ထိုသူအပေါ် လေးစားမှုကို ဖော်ပြရန် ချီးမြှောက်စကား ကို သုံးသည် (ထိုသူကို မိမိထက် မြင့်မြင့်ထား၍ ပြောသည်)။
* အထူးပုံစံ ရှိသော ကြိယာများအတွက် အထူးပုံစံကို ဦးစားပေး သုံးပြီး အခြား ကြိယာများကိုမူ ခံရပုံစံ သို့မဟုတ် [お ကြိယာ ます ပုံစံ(ます ဖြုတ်) + に なります] ပုံစံသို့ ပြောင်း၍ သုံးနိုင်သည်။

1.1 အထူးပုံစံ

အထူးပုံစံ ကြိယာ ဇယား

ဥပမာ:
1) 今、 何（なん）の仕事（しごと）をしていますか？ သင် ဘာအလုပ် လုပ်နေလဲ?
→　今、何（なん）の仕事（しごと）をなさっていますか？　သင် ဘာအလုပ် လုပ်နေပါသလဲ ခင်ဗျာ?
2) 今、どこにいますか？ သင် ဘယ်မှာ ရှိနေလဲ？
→ 今、どこにいらっしゃいますか？　သင် ဘယ်မှာ ရှိနေပါသလဲ ခင်ဗျာ?
3) ミンさんは日本（にほん）へ出張（しゅっちょう）します。 Minh သည် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ အလုပ်ကိစ္စဖြင့် ခရီးသွားမည်။
→　ミンさんは日本（にほん）へ出張（しゅっちょう）なさいます。 Minh သည် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ အလုပ်ကိစ္စဖြင့် ခရီးသွားမည် ဖြစ်ပါသည် ခင်ဗျာ။
4) マイ先生（せんせい）、日本（にほん）に行（い）ったことがありますか？ ဆရာမ Mai၊ ဆရာမ ဂျပန်ကို ရောက်ဖူးလား?
→　マイ先生（せんせい）、日本（にほん）にいらっしゃったことがありますか？ ဆရာမ Mai၊ ဆရာမ ဂျပန်ကို ရောက်ဖူးပါသလား ခင်ဗျာ?
→　マイ先生（せんせい）、日本（にほん）にお出（い）でになったことがありますか？ ဆရာမ Mai၊ ဆရာမ ဂျပန်ကို ရောက်ဖူးပါသလား ခင်ဗျာ?

5) ベトナムにいつ来ましたか？ သင် ဗီယက်နမ်ကို ဘယ်တုန်းက ရောက်လာတာလဲ?
→　ベトナムにいついらっしゃいましたか？ သင် ဗီယက်နမ်ကို ဘယ်တုန်းက ရောက်လာတာပါလဲ ခင်ဗျာ?
→　ベトナムにいつお出でになりましたか？ သင် ဗီယက်နမ်ကို ဘယ်တုန်းက ရောက်လာတာပါလဲ ခင်ဗျာ?
6) 社長（しゃちょう）、レポートをご覧（らん）になりましたか？ ဒါရိုက်တာ၊ အစီရင်ခံစာကို ကြည့်ပြီးပါပြီလား?
7) さっきほうど、なんとおっしゃいましたか？。 သင် ခုနက ဘာပြောလိုက်တာပါလဲ?
8) マンゴージュースを　召（め）し上（あ）がってください သရက်သီးဖျော်ရည် သုံးဆောင်ပါ ခင်ဗျာ
9) ドリアンを　召（め）し上（あ）がったことがありますか？　သင် ဒူးရင်းသီး စားဖူးပါသလား?
10) 社長（しゃちょう）が私（わたし）にスマートフォンをくださいました。 ဒါရိုက်တာက ကျွန်ုပ်ကို Smart phone (စမတ်ဖုန်း) တစ်လုံး ပေးခဲ့သည်။

1.2 お ကြိယာ ます ပုံစံ(ます ဖြုတ်) + に なります

သတိပြုရန်: ဤဝါကျပုံစံကို အုပ်စု 3 ကြိယာများ၊ နှင့် る ရှေ့တွင် အက္ခရာ တစ်လုံးသာ ရှိသော အုပ်စု 2 ကြိယာများနှင့် မသုံးပါ (ဥပမာ: 着る: ဝတ်သည်၊ 出る： ထွက်သည်၊ いる: ရှိသည်)။
ဥပမာ:
1) 先生（せんせい）、手紙（てがみ）をお書きになりましたか？ ဆရာ၊ ဆရာ စာရေးပြီးပါပြီလား ခင်ဗျာ?
2) すみません、　お帰（かえ）りになりましたか？ ဆရာ အိမ်ပြန်ရောက်ပြီလား? (ဆရာကို မေးသည့် အခြေအနေ)။
3) 私（わたし）のレポートを　お読（よ）みになりましたか？ ဆရာ ကျွန်တော့် အစီရင်ခံစာကို ဖတ်ပြီးပါပြီလား ခင်ဗျာ?
4) お客様（きゃくさま）、今日（きょう）はお泊（とま）りになりましたか？ ယနေ့ လူကြီးမင်း တည်းခိုမှာလား ခင်ဗျာ?
5) もうお決（き）まりになりましたか？ လူကြီးမင်း ဟင်းလျာ ရွေးပြီးပါပြီလား ခင်ဗျာ? (စားသောက်ဆိုင်တွင် ဖောက်သည်နှင့် ပြောဆိုခြင်း)။
6) すみません、もうお休（やす）みになりましたか？ တောင်းပန်ပါတယ်၊ လူကြီးမင်း အိပ်နေပြီလား ခင်ဗျာ? (ဟိုတယ်တွင် ဧည့်သည်အခန်းသို့ ဖုန်းဆက်ခြင်း)။

1.3 ခံရပုံစံကို အသုံးပြုခြင်း

အထက်ပါ 1.1 နှင့် 1.2 ရှိ ကြိယာပုံစံ ပြောင်းလဲနည်းများအပြင် ဤ 1.3 ကို ကျန်ရှိသော ကြိယာအားလုံးတွင် အသုံးချနိုင်သည်။
ဥပမာ:
1) 社長（しゃちょう）、レポートを読（よ）まれましたか？ ဒါရိုက်တာ၊ အစီရင်ခံစာကို ဖတ်ပြီးပါပြီလား ခင်ဗျာ?
2) あの曲（きょく）を聞（き）かれたことがありますか？ ထိုသီချင်းကို နားထောင်ဖူးပါသလား ခင်ဗျာ?
3) 社長（しゃちょう）はさっき　でかけられました。 ဒါရိုက်တာ ခုနကပဲ အပြင်ထွက်သွားပါသည်။
4) 部長（ぶちょう）は　日本（にほん）へ出張（しゅっちょう）されました。 ဌာနမှူးသည် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ အလုပ်ကိစ္စဖြင့် ခရီးထွက်သွားပါပြီ။
5) 社長（しゃちょう）はもう帰（かえ）られました。 ဒါရိုက်တာ ပြန်သွားပါပြီ။
6) 先生（せんせい）、明日（あした）何時（なんじ）に起（お）きられますか？ ဆရာ၊ မနက်ဖြန် ဆရာ ဘယ်နှနာရီ အိပ်ရာထမလဲ ခင်ဗျာ?

1.4 ယဉ်ကျေးသော တောင်းဆိုခြင်း၊ အကြံပြုခြင်း ဝါကျပုံစံ

+ お ကြိယာ ます ပုံစံ(ます ဖြုတ်) + ください (အုပ်စု 1 နှင့် 2 ကြိယာ)
ဥပမာ:
1) どうぞ、お座（すわ）りください。 ထိုင်ပါ။
2) このパソコンをお使（つか）いください。 ဤကွန်ပျူတာကို သုံးပါ။
3) このかみに　お名前（なまえ）とご住所（じゅうしょ）を　お書（か）きください。 ဤစာရွက်ပေါ်တွင် အမည်နှင့် လိပ်စာကို ရေးပေးပါ။
4) 少々（しょうしょう）お待（ま）ちください。 လူကြီးမင်း ခဏလောက် စောင့်ပေးပါ။
5) ご自由（じゆう）にお取（と）りください。 လူကြီးမင်း စိတ်ကြိုက် ယူပါ။
6) メールをお送（おく）りください。 ကျွန်ုပ်တို့ထံ mail ပို့ပေးပါ။

+ ご + 漢字（Kanji） + ください (ခန်းဂျိပုံစံ အုပ်စု 3 ကြိယာ + します)
ဥပမာ:
1)　ご検討（けんとう）ください。 ထည့်သွင်းစဉ်းစားပေးပါ။
2)　お名前（なまえ）とご住所（じゅうしょ）を　ご確認（かくにん）ください。 အမည်နှင့် လိပ်စာကို ပြန်လည်စစ်ဆေးပေးပါ။
3) 社長（しゃちょう）とご相談（そうだん）ください。 ဒါရိုက်တာနှင့် တိုင်ပင်ပေးပါ။
4) いつでもご連絡（れんらく）ください。 အချိန်မရွေး ကျွန်ုပ်ထံ ဆက်သွယ်ပါ။
*အထူး:
1) 見（み）てください　→　ご覧（らん）ください。
2) 来（き）てください　→　お越（こ）しください/お越（こ）しになってください/いらしゃってください
3) 言（い）ってください　→　おっしゃってください/お申（もう）し付（つ）けてください。

2. နှိမ့်ချစကား 謙譲語（けんじょうご）

နှိမ့်ချစကား တွင် လုပ်ရပ်၏ ပြုလုပ်သူဖြစ်သော ကတ္တားမှာ ပြောသူ ကိုယ်တိုင် ဖြစ်သည်။ နှိမ့်ချစကား ကို တစ်ဖက်လူအပေါ် လေးစားမှုကို ဖော်ပြရန် သုံးသည်။

1.1 အထူးပုံစံ

နှိမ့်ချစကား အထူးပုံစံ ကြိယာ ဇယား

ဥပမာ:
1) 昨日（きのう）、私は社長（しゃちょう）のお宅（たく）へ伺（うかが）いました。 မနေ့က ကျွန်ုပ် ဒါရိုက်တာ၏ အိမ်သို့ သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့ပါသည်။
2) 先週（せんしゅう）、 先生（せんせい）の奥様（おくさま）にお目（め）にかかりました。 ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က ကျွန်ုပ် ဆရာ၏ ဇနီးနှင့် တွေ့ခဲ့ပါသည်။
3) 先生（せんせい）に本（ほん）を頂（いただ）きました。 ကျွန်ုပ် ဆရာထံမှ စာအုပ် ရခဲ့ပါသည်။
4) マイさんにはるまきを作（つく）っていただきました。 Mai က ကျွန်ုပ်အတွက် ကော်ပြန့်ကြော် လုပ်ပေးခဲ့သည်။
5)　社長（しゃちょう）のスケジュールを拝見（はいけん）しました。 ကျွန်ုပ် ဒါရိုက်တာ၏ အစီအစဉ်ကို ကြည့်ခဲ့ပါသည်။

1.2 အထက်ပါ အထူးပုံစံမှလွဲ၍ ပုံစံပြောင်းလဲနည်း

+ お ကြိယာ ます ပုံစံ (ます ဖြုတ်) + します/いたします (အုပ်စု 1 နှင့် 2 ကြိယာ)
ဥပမာ:
1) タクシーをお呼（よ）びします。 ကျွန်ုပ် တက္ကစီ ခေါ်ပေးပါမည်။
2) 音楽（おんがく）をお聞（き）きいたします。 ကျွန်ုပ် သီချင်း နားထောင်ပါမည်။
3) 重（おも）そうですね、お持（も）ちしましょうか？ လေးပုံရတယ်နော်၊ ကျွန်ုပ် သယ်ပေးရမလား?
4) このレポートをお書（か）きいたします。 ကျွန်ုပ် ဤအစီရင်ခံစာကို ရေးပါမည်။

+ ご 漢字(kanji) + します/いたします (ခန်းဂျိပုံစံ အုပ်စု 3 ကြိယာ + します/いたします)
ဥပမာ:
1) 明日（あした）のスケジュールをご説明（せつめい）いたします。 မနက်ဖြန်၏ အစီအစဉ်ကို ကျွန်ုပ် ရှင်းပြပါရစေ။
2) 後（あと）で、ご連絡（れんらく）いたします。 နောက်မှ ကျွန်ုပ် ဆက်သွယ်ပါမည်။
3) 家族（かぞく）とご相談（そうだん）いたします。 ကျွန်ုပ် မိသားစုနှင့် တိုင်ပင်ပါမည်။

3. ယဉ်ကျေးသော ပုံစံ 丁寧語（ていねいご）

ယဉ်ကျေးသော ပုံစံ 丁寧語（ていねいご） ဆိုသည်မှာ နေ့စဉ်သုံး စကားလုံးများ၏ အငွေ့အသက်နှင့် အဓိပ္ပာယ်ကို ပိုမို ခန့်ညားစေရန် ၎င်းတို့အစား အစားထိုးသုံးသော စကားလုံး၊ စကားစုများကို ဆိုလိုသည်။
+ မကြာခဏ အသုံးပြုသော ယဉ်ကျေးသော ပုံစံ 丁寧語（ていねいご） စကားလုံး အချို့:
です　　→　でございます
あります　→　ございます
ありません　→　ございません
ここ、そこ、あそこ　→　こちら、そちら、あちら
私（わたし）　→　わたくし
ごめんなさい　→　申（もう）し訳（わけ）ありません/申（もう）し訳（わけ）ございません
さん　→　様（さま）/どの

1. နာမ်၏ ရှေ့တွင် お သို့မဟုတ် ご ကို ထည့်ခြင်း
お ကို များသောအားဖြင့် ခန်းဂျိ 1 လုံးပါ နာမ်နှင့် တွဲသုံးပြီး ご ကိုမူ ခန်းဂျိ 2 လုံးပါ အုပ်စု 3 ကြိယာ၏ ရှေ့တွင် ထည့်သည်။
ဥပမာ:
＋　お茶、お手洗い、お米（こめ）、お酒（さけ）、お肉（にく）、お鞄（かばん）、お皿（さら）
＋　ご紹介（しょうかい）、ご説明（せつめい）、ご意見（いけん）、ご検討（けんとう）、ご相談（そうだん）

ခြွင်းချက်:
お電話（でんわ）、お時間（じかん）、お食事（しょくじ）、お勉強（べんきょう）、お仕事（しごと）、お化粧（けしょう）、お部屋（へや）、ご飯（ごはん）.

2. နာမဝိသေသန၏ ရှေ့တွင် お သို့မဟုတ် ご ကို ထည့်ခြင်း
နာမ်ကဲ့သို့ပင် お ကို ခန်းဂျိ 1 လုံးပါ နာမဝိသေသနတွင် ထည့်ပြီး ご ကို ခန်းဂျိ 2 လုံးပါ နာမဝိသေသနတွင် ထည့်သည်။
ဥပမာ:
+ お忙しい（おいそがしい）、お恥ずかしい（おはずかしい）、お暇（ひま）、お早い（おはやい）
+ ご多忙（たぼう）、ご心配（ごしんぱい）、ご満足（ごまんぞく）、ご不満（ごふまん）

ခြွင်းချက်:
お元気（おげんき）、お粗末（おそまつ）

***အရိုအသေပြု စကား သုံးသည့်အခါ သတိပြုရန်:
ဂျပန်လူမျိုးများသည် အတွင်းလူ “うち” နှင့် ပြင်ပလူ “そと” ကို ခွဲခြားလေ့ရှိသည်။ ဂျပန်လူမျိုးများသည် ပြင်ပလူ “そと” အပေါ် အရိုအသေပြု စကား ကို သုံးလေ့ရှိသည် (အတွင်းလူ “うち” အကြောင်း ပြောသည့်အခါ အမြဲ နှိမ့်ချ၍ ပြောကြသည်)။ မိသားစုဝင်များကို “အတွင်းလူ” ဟု သဘာဝကျကျ မှတ်ယူကြပြီး ထို့အပြင် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များ၊ မိမိ ပါဝင်သော ကုမ္ပဏီ သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းတွင် အတူလုပ်ကိုင်သူများကိုလည်း “အတွင်းလူ” ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ဥပမာ ကုမ္ပဏီပြင်ပမှ လူနှင့် မိမိကုမ္ပဏီ၏ ဒါရိုက်တာအကြောင်း ပြောသည့်အခါ ထိုသူသည် ဒါရိုက်တာ၊ မိမိ၏ အထက်လူကြီး ဖြစ်သော်လည်း ကုမ္ပဏီပြင်ပမှ လူနှင့် ပြောသည့်အခါ နှိမ့်ချစကား 謙譲語（けんじょうご） ကိုပင် သုံးသည်
ဥပမာ: Tanaka သည် Minh နှင့် ဒါရိုက်တာ Yamada အကြောင်း ပြောသည်။ (Tanaka သည် ကုမ္ပဏီပြင်ပမှ လူဖြစ်ပြီး Minh သည် Yamada ၏ လက်အောက်ငယ်သား ဖြစ်သည်)

Tanaka: 山田社長（やまだしゃちょう）はいらっしゃいますか？ ဒါရိုက်တာ Yamada ရှိပါသလား ခင်ဗျာ?
Minh: 山田（やまだ）さんはただいま外出（がいしゅつ）しております。 ယခု Yamada အပြင်ထွက်နေပါသည် ခင်ဗျာ။

ထပ်မံဖတ်ရှုရန်:
ဂျပန် စကားပြောတွင် အရိုအသေပြု စကား
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ရထားစီးသည့်အခါ သုံးသော အခြေခံ စကားပြော ဝါကျပုံစံ